Παραδοσιακά Τραγούδια – Η πολιτιστική κληρονομιά των Ελλήνων

Είναι γνωστό ότι οι Έλληνες φημίζονται για την παράδοση, τα ήθη και τα έθιμα που κληρονόμησαν από τους προγόνους τους και συνεχίζουν να διαιωνίζουν μέσα στο χρόνο. Τα παραδοσιακά τραγούδια των Ελλήνων αποτελούν ένα αξιοσημείωτο κομμάτι αυτής της κληρονομιάς. Αλλά ποιοι ήταν οι δημιουργοί αυτής της μουσικής; Και τί ήθελαν να εκφράσουν μέσα από αυτή;

Η “δημοτική” μουσική όπως λέγεται, Traditional Greek musicη προφορική αυτή λογοτεχνική παράδοση, περιλαμβάνει όλα τα τραγούδια και τις παραλλαγές τους καθώς και κάθε διαφορετικό ρυθμό που μεταβαλλόταν ανάλογα με την εκάστοτε ελλαδική περιοχή. Το ενδιαφέρον με τα δημοτικά τραγούδια είναι ότι στη συντριπτική τους πλειοψηφία δεν γνωρίζουμε τους δημιουργούς τους. Κι αυτό γιατί τα δημοτικά τραγούδια, όπως άλλωστε φαίνεται και από την ετυμολογία του ονόματός τους, είναι συλλογικό δημιούργημα του λαού οοποίος τα αναπαράγει προφορικά για να εκφράσει τα βιώματά του. Το αξιοθαύμαστο λοιπόν των δημοτικών τραγουδιών είναι ο τρόπος με τον οποίο οι απλοί άνθρωποι κατάφερναν να τα αποδώσουν.

Η παραδοσιακή μουσική που συνέθεταν οι Έλληνες σε χρόνια σκλαβιάς και αστάθειας, συχνά ανέδιδε τα ερεθίσματα τους με έντονη ευγένεια, αρχοντιά και λεβεντιά αποκαλύπτοντας το μεγαλείο της ψυχής τους. Υπάρχουν πολλά είδη δημοτικών τραγουδιών ως προς το περιεχόμενό τους:

  • Ακριτικό
  • Κλέφτικο
  • Ιστορικό
  • Ερωτικό
  • Ξενιτιάς
  • Μοιρολόγι
  • Γνωμικό
  • Παραλογή

Η παραδοσιακή ελληνική μουσική παρουσιάζει ωστόσο διαφορές από περιοχή σε περιοχή ως προς τον ρυθμό και τον χορό. Στη Μακεδονία λοιπόν παρατηρείται πλήθος ρυθμών, ενώ ξεχωρίζουν οι Σαρακατσάνικοι χοροί (στα τρία, κάτσα κ.α.), οι Μπαϊτούσκες οι χοροί της Δράμας ( Τέσκα, Ράμνα κ.α.), τα Βλάχικα Σερρών (Χατζηστέργιος, Αντίπερα κ.α.), οι χασαπιές και οι κυκλικοί χοροί. Στην Πελοπόννησο κατά κύριο λόγο τραγουδούν κλέφτικα και τραγούδια της τάβλας, ενώ χορεύουν καλαματιανό, στα τρία, τσάμικο, και τσακώνικο. Στο νησιώτικο Αιγαίο οι χοροί όπως ο συρτός και ο μπάλος χαρακτηρίζονται από ελαφριές κινήσεις. Στην Κρητική μουσική, από την άλλη, χαρακτηριστικά είναι τα ριζίτικα τραγούδια και οι μαντινάδες ενώ βασικοί χοροί είναι το πεντοζάλη και η σούστα. Τέλος, τα ποντιακά τραγούδια που ήρθαν στην Ελλάδα μετά την άφιξη των προσφύγων του Πόντου το 1922 έχουν ταχύτατο ρυθμό, και γρήγορες χορευτικές κινήσεις ενώ τα πιο γνωστά είναι τα τικ, τα ομάλ και το κότσαρι.